AMAÇ VE MİSYON Giresun Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümü, köklü Anadolu kültürünü bilimsel yöntemlerle ele alacak, bu mirası sanatsal estetikle harmanlayarak sahneye taşıyacak ve gelecek nesillere aktaracak donanımlı "sanatçı-akademisyen" kimliğine sahip bireyler yetiştirmeyi amaçlayan bir yükseköğretim birimidir. Bölümün akademik bağlamda varoluş nedeni halk oyunlarını yalnızca fiziksel bir icra alanı olmaktan çıkarıp; tarihsel, müzikal ve kinesyolojik boyutlarıyla analiz edilen disiplinlerarası bir bilim dalı olarak konumlandırmaktır. Bölümümüz Türk halk oyunlarını "Somut Olmayan Kültürel Miras" kapsamında değerlendirmektedir. Bu misyonun en kritik boyutu ise özellikle Karadeniz Bölgesi başta olmak üzere Anadolu’nun zengin halk oyunları repertuvarını özgün yapısını koruyarak derlemek, kayıt altına almak ve yaygınlaştırmaktır. Bu bağlamda bölümümüz, öğrencilerinin sadece oyunları öğrenmesi ve icra etmesini yeterli görmemekle beraber onların bu oyunları nasıl derleyip arşivleyeceği hususunda da yetkinlik kazandırmayı ve böylece her bir mezunu potansiyel bir etnokoreolog olarak yetiştirmeyi misyon edinmiştir. Bölümümüz misyonunun bir diğer boyutu ise "Evrensel niteliklere sahip sanatçı yetiştirmek" ilkesidir. Özellikle halk oyunları gibi hem kültürel hem de sanatsal boyuta sahip olan bir olgunun sahneye taşınması sürecinde özellikle geleneksel yapının korunması ile çağdaş sahneleme tekniklerinin gereklilikleri arasında hassas bir denge gözetilir. Bu bağlamda bölümümüz mezunlarının sadece yerel etkinliklerde veya festivallerde değil uluslararası platformlarda ve topluluklarda rekabet edebilecek düzeyde teknik ve estetik donanıma sahip olmasını amaçlar. Bu amaçla geleneksel oyun eğitimi; Bale, Dünya Dansları, Modern Dans ve Hareket Anatomisi gibi evrensel disiplinlerle desteklenmektedir. Giresun Üniversitesi'nin "Bölge Üniversitesi" olma vizyonuyla paralel olarak Türk Halk Oyunları Bölümü de bölgesel kültürel kalkınmanın lokomotifi olmayı hedeflemektedir. Giresun ve çevre illerin kültürel potansiyelini bilimsel araştırmalarla ortaya çıkarmak, bölge halkının sanatla etkileşimini artırmak ve kültürel turizme katkı sağlamak bölümün stratejik amaçları arasındadır. Bölüm, yerel kültürün bilimsel bir süzgeçten geçirilerek yeniden bölge halkına ve dünyaya sunulmasını sağlayan bir kültür laboratuvarı işlevi görmektedir. Eğitim misyonumuzun merkezinde; Atatürk İlkelerini özümsemiş, milli kültürüne sahip çıkan, eleştirel düşünebilen, kendini yenileyebilen ve düşüncesini uygarca ifade edebilen bireyler yetiştirmek yer alır. Bölüm, mezunlarının sadece iyi birer oyun icracısı değil, aynı zamanda toplumun kültürel dokusunu şekillendirebilecek yetkinlikte vizyoner eğiticiler olmasını hedeflemektedir. Bölümün vizyonu, Türk Halk Oyunları eğitiminde ulusal ve uluslararası düzeyde referans kabul edilen, eğitim-öğretim kalitesini sürekli iyileştiren ve araştırma-geliştirme odaklı bir kurum olmaktır. Türk halk oyunları gibi geleneksel bir alanı icra ederken teknolojinin imkanlarından (dijital notasyon, sahneleme yazılımları vb.) en üst düzeyde yararlanan bir eğitim modeli öngörülmektedir. Halk oyunlarını sadece bedensel bir icra ile sınırlı görmeyip; sosyoloji, antropoloji, tarih ve anatomi gibi bilim dallarıyla etkileşim içinde ele alan bir akademik yapı hedeflenmektedir. Türk halk oyunlarının dünya dans literatüründe hak ettiği saygın yeri almasını sağlamak ve bu alanda uluslararası projeler üretebilecek yetkinlikte sanatçılar yetiştirmek vizyonun nihai hedefidir.
EĞİTİM SÜRECİ Giresun Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümü'nün mevcut müfredatı öğrenciyi temelden alıp profesyonel yetkinliğe taşımayı hedefleyen sarmal bir yapı üzerine kurulmuş 4 yıllık (8 yarıyıl) yoğun bir süreci kapsamaktadır. Programın dili Türkçe olup eğitim modeli teorik bilgi ile sanatsal uygulamanın %40-%60 dengesi üzerine oturtulmuştur. Türk Halk Oyunları Lisans Programı toplam 8 yarıyıldan oluşan bir eğitimdir. Her bir akademik yıl Güz ve Bahar olmak üzere iki ana dönemden oluşmaktadır. Mezuniyet için öğrencilerin 240 AKTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) kredisini başarıyla tamamlamaları gerekmektedir. Her yarıyıl 30 AKTS kredisinden oluşmakta olup bu kredi yükü öğrencinin ders içi ve ders dışı (bireysel çalışma, prova vb.) tüm akademik faaliyetlerini kapsayacak şekilde hesaplanmıştır. Türk Halk Oyunları Bölümü eğitim süreci, her yılın belirli bir tematik odak noktası olduğu dört aşamalı bir gelişim planı izlemektedir. 1. SINIF Birinci sınıf öğrencinin konservatuvar disiplini ile tanıştığı, bedensel ve işitsel altyapısının kurulduğu "hazırlık ve adaptasyon" dönemidir. Bu yılın stratejisi, öğrenciye bir nevi mesleki alfabeyi öğretmektir. "Oyun Tekniği I-II" dersleri ile halk oyunlarının temel adım formlarının (çökme, sekme, yaylanma) doğru bir biyomekanik ile icra edilmesini sağlanırken. "Bale I-II" dersleri ile öğrenciye evrensel dans postürü, esneklik, kas kontrolü ve merkez kullanımı (core) kazandırılmaktadır. "Temel Müzik I-II" ve "Makam Müziği I-II" dersleri müfredatın en yoğun teorik bloklarından birini oluşturmaktadır. Buradaki başlıca amaç oyuncunun sadece ritmi duyması değil müziğin matematiğini, nota sistemlerini ve Türk müziğinin makamsal yapısını entelektüel düzeyde kavramasıdır. Bir halk oyunları icracısı için müzik sadece eşlikçi değil aynı zamanda icranın kurucu ortağıdır. "Giresun I-II" dersleri kurumumuzun ve bölümümüzün bulunduğu coğrafyaya, onun kültürel kalkınmasına ve yaygınlaşmasına verdiği önemi göstermektedir. Öğrenciler bölümdeki eğitimlerine Giresun kültürüyle başlar; Giresun horonları ve karşılamalarının ritmik yapılarını ve yöresel tavılarını ilk elden öğrenirler. 2. SINIF İkinci sınıf "derinleşme ve çeşitlenme" yılıdır. Öğrenci artık temel disipline sahiptir ve repertuvarını farklı coğrafi bölgelere doğru genişletir. Müfredat bu yıl "Halay I-II", "Zeybek I-II" ve "Bar I-II" gibi dersler aracılığıyla Türk halk oyunlarının ana formlarına odaklanırken repertuvar bakımından da oldukça yoğun bir aktarım gerçekleşmektedir. "Hareket Anatomisi" ve "Egzersiz ve Dans Fizyolojisi" dersleri bölümün ayırt edici akademik özelliklerindendir. Oyuncu kendi bedenini bir enstrüman gibi tanır; kas gruplarını, eklem sınırlarını, sakatlanma risklerini ve enerji sistemlerini öğrenir. Bu dersler bilinçli ve uzun ömürlü bir halk oyunları hayatının garantisidir. "Oyun Analizi I-II" derslerinde oyun derslerinde öğrenilen oyunlar yapısal olarak parçalanarak hareket, ritim ve müzikal unsurlar bağlamında analiz edilirler. Böylece öğrencinin hem oyun öğreniminde hem de oyun öğretiminde ziyadesiyle yararlanabileceği önemli bir yetkinlik kazandırılır. "Folklor" ve "Alan Araştırması Metodları" dersleri öğrenciyi sahaya hazırlar; derleme teknikleri, kaynak kişi mülakatları ve etnografik gözlem yöntemleri aktarılır. 3. SINIF Üçüncü sınıf "sanatsallaşma ve karmaşıklaşma" dönemidir. Teknik zorluk derecesi artan oyun repertuvarı ve sahne sanatlarının yardımcı disiplinleri bu sınıfta devreye girmektedir. "Horon I-II" ve "Karşılama I-II" dersleri ile Türk halk oyunlarının ritmik ve tempo bakımından daha zorlayıcı türlerini içermektedir. Karadeniz'in hızlı ve çevik ayak hareketleri (Horon) ile Trakya'nın karmaşık ritmik yapısı (Karşılama-9/8) bu yılın odak noktasıdır. "Dansçılar İçin Oyunculuk I-II" dersleri ile dansın sadece fiziksel bir eylem olmadığını, bir duygu aktarımı olduğunu öğretilir. Mimik, jest, sahne duruşu ve teatral ifade çalışmaları yapılır. "Geleneksel Giyim Kuşam" ve "Makyaj" dersleri ile bir sahne performansının görsel bütünlüğünü sağlayan kostüm ve makyaj bilgisini kazandırır. Sahne ışıkları altında yüzün nasıl şekillendirileceği, yöresel giyim-kuşam ögelerinin tarihçeleri ve doğru giyilme şekilleri uygulamalı olarak öğretilir. "Seçmeli Koreoloji" (Romanotation/Benesh) dersleri ile dansların notaya dökülmesi öğretilir. Bu yetkinlik dansın sözlü kültürden yazılı kültüre aktarılmasında hayati bir akademik yetkinliktir. 4. SINIF Dördüncü sınıf yani son yıl öğrencinin "öğrenci" kimliğinden sıyrılıp "sanatçı/eğitmen" kimliğine büründüğü "sentez ve üretim" yılıdır. "Sahneleme I-II" derslerinde öğrenci halk oyunlarına artık icracı değil tasarımcı perspektifi ile bakmayı öğrenmektedir. Oyunların geleneksel adımları bozmadan, sahne matematiği kullanarak yeni kompozisyonlar oluşturma becerisini elde ederler. "Bilgisayar ve Nota Yazımı" ile "Dans İçin Müzik Düzenleme" dersleri günümüz sanatçısının ihtiyaç duyduğu dijital becerileri kazandırmaktadır. Öğrenciler dans müziklerini dijital ortamda düzenlemeyi ve notaya almayı öğrenirler. "Hora I-II" ve "Kaşıklı Oyunlar I-II" ile tüm ana tür repertuvar dersleri tamamlanmış olur. Öğrencilerin öğretmenlik hedeflerine yönelik olarak "Müzik Öğretim Yöntemleri I-II" ve "Piyano Eşliği ve Okul Müziği I-II" gibi derslerle sınıf içi müzik yönetimi becerileri pekiştirilir. Son olarak "Bitirme Çalışması" dersi ile öğrenci, 4 yıllık birikimini akademik yazılı bir çalışma aracılığıyla mezuniyet yetkinliğini kanıtlar. Ayrıca, 4 yıl boyunca kesintisiz olarak devam eden "Seçmeli Çalgı" (Bağlama, Kemençe, Vurmalı Çalgılar, Klarnet) dersleri her oyuncunun aynı zamanda bir çalgı icra etme becerisini zorunlu kılmaktadır. Bunun yanı sıra yine 4 yıl boyunca kesintisiz olarak devam eden "Sahne Uygulama" ve "Sahne Projesi" dersleri ile öğrencilerin sahne tecrübesi kazanmaları, sahne stresini yenmeleri ve performans rutinleri kazanmaları amaçlanmaktadır.
PROGRAM HEDEFLERİ Türk Halk Oyunları Bölümü müfredatının ve eğitim sürecinin nihai amacı öğrencilere çok boyutlu ve Bologna Süreci Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu bir yetkinlik seti kazandırmaktır. Türk Halk Oyunları Lisans Programını tamamlayan bir mezun:
Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesine ait ana oyun türlerini (Bar, Halay, Horon, Zeybek, Karşılama, Hora, Kaşık, Teke) ve Kafkas gibi çevre kültürlerin danslarını, yöresel tavır özelliklerine (el, kol, ayak, baş ve gövde koordinasyonu) sadık kalarak profesyonel düzeyde icra edebilir.
Aksak (5/8, 7/8, 9/8) ve karmaşık (10/8 ve üzeri) usulleri duyabilir, analiz edebilir ve bedensel olarak uygulayabilir. Müziğin ritmik yapısındaki en ufak sapmaları fark edebilecek bir işitsel hassasiyete sahip olur.
Seçtiği ana çalgıyı (Bağlama, Kemençe, Davul vb.) en az orta seviyede icra edebilir.
Bale ve Oyun Tekniği eğitimi sayesinde, esnek, güçlü ve estetik bir vücut yapısına sahip olur.
Bir halk oyununu sadece icra etmekle kalmaz; onun tarihsel kökenini, sosyolojik işlevini (düğün, hasat, savaş vb.), giyim-kuşam özelliklerini ve müzikal yapısını bilimsel verilerle analiz edebilir.
Bir halk oyununu ya da başka bir dansı "Romanotation" veya "Benesh" gibi sistemlerle kâğıda dökebilir veya yazılı bir notasyonu okuyarak dansı çözümleyebilir. Bu beceri dansın arşivlenmesi için kritik bir beceridir.
Alanda derleme yapma, kaynak kişiyle mülakat teknikleri, veri toplama ve etik kurallar konusunda yetkinlik kazanır. Somut olmayan kültürel mirası belgeleme standartlarına hakimdir.
Dansçı sağlığı, ısınma-soğuma teknikleri, sakatlık önleme ve hareket kinesyolojisi konularında bilgi sahibidir.
Farklı yaş gruplarına (okul öncesi, ilköğretim, yetişkin) ve seviyelere uygun ders planı hazırlayabilir. Hangi oyunun hangi yöntemle öğretileceğini bilir.
Bir halk oyunları topluluğunu kurabilir, seçmelerini yapabilir, gerekli tüm ihtiyaçları belirleyerek prova sürecini planlayabilir ve yönetebilir.
Bir halk oyunları eserini müzik seçiminden ışık tasarımına, koreografisinden giyim-kuşamına kadar bütünlüklü bir proje olarak tasarlayıp sahneye koyabilir.
MEZUN PROFİLİ Giresun Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Türk Halk Oyunları Bölümü mezunları, kazandıkları çok yönlü yetkinlikler sayesinde kamu ve özel sektörde geniş bir istihdam alanına sahiptir. Mezunlar, "diplomalı sanatçı" statüsüyle sektörde aranan nitelikli insan kaynağını oluşturmaktadır. Eğitim Sektörü (Ana İstihdam Alanı) Bölüm mezunlarının kariyer planlamalarında en büyük payı eğitim sektörü oluşturmaktadır.
Bölüm mezunları Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesindeki okullarda "Müzik Öğretmeni" olarak atanabilme hakkına sahiptirler (Gerekli koşulları sağladıklarında). Ayrıca Halk Eğitim Merkezleri'nde "Usta Öğretici" olarak kadrolu veya sözleşmeli görev alabilirler.
Üniversitelerin Devlet Konservatuvarlarında, Eğitim Fakültelerinde veya Güzel Sanatlar Fakültelerinde "Araştırma Görevlisi", "Öğretim Görevlisi" ve doktora sonrası "Öğretim Üyesi" olarak akademik kadrolarda yer alabilirler. Bölümün verdiği güçlü teorik ve uygulamalı eğitim sayesinde birçok mezunumuzun bu yönde kariyer planı yaptığı görülmektedir.
Özel eğitim kurumlarında "Halk Oyunları ve Dans Eğitmeni", "Sanat Bölüm Başkanı" veya "Kültür Koordinatörü" olarak çalışabilirler.
Sanat Kurumları ve Sahne Sanatları
Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Devlet Halk Dansları Topluluğu, Devlet Opera ve Balesi (Modern Dans Toplulukları) ve Devlet Koroları bünyesinde yapılan sınavlarla "Sanatçı (Dansçı)" statüsünde kadrolu olarak görev alabilirler.
Büyükşehir, il ve ilçe belediyelerine bağlı konservatuvarlarda ve kültür merkezlerinde eğitmen veya sanat yönetmeni olarak çalışabilirler.
Ulusal ve uluslararası turneler düzenleyen profesyonel dans gruplarında "Dansçı", "Baş Dansçı","Repetitör (Eğitmen)" veya "Koreograf" olarak kariyer yapabilirler.
Kültür Endüstrisi ve Organizasyon
Tiyatrolar, televizyon dizileri, sinema filmleri, müzik klipleri ve büyük ölçekli organizasyonlar (festivaller, açılış törenleri) için dans koreografileri hazırlayabilirler.
Müzelerde, kültür müdürlüklerinde veya UNESCO projelerinde "Folklor Araştırmacısı" olarak görev alarak, yerel kültürün derlenmesi ve arşivlenmesi projelerini yönetebilirler.
Halk kültürü üzerine yayın yapan TV kanallarında veya dijital platformlarda program yapımcısı, sunucu veya danışman olarak içerik üretebilirler.
